Obszary monitorowania

Monitorowanie Strategii Rozwoju Województwa - Podkarpackie 2020

Banner reklamowo informacyjny

1.1 Przemysł

 

1.1.1. Istniejące i nowe innowacyjne sektory przemysłu

Wzrost konkurencyjności gospodarki regionu oraz podniesienie jego atrakcyjności inwestycyjnej uwarunkowane jest przez rozwój i tworzenie nowych innowacyjnych sektorów przemysłu.

W rankingach atrakcyjności inwestycyjnej regionów dla działalności przemysłowej województwo podkarpackie wypada przeciętnie, jednak lepiej niż pozostałe województwa Polski Wschodniej.

 

Mapa. Atrakcyjność inwestycyjna podregionów dla działalności przemysłowej w 2013 r.

Źródło: Atrakcyjność inwestycyjna województw i podregionów Polski 2013, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 2013 r.

 

Pod względem atrakcyjności dla działalności przemysłowej, podregiony rzeszowski i tarnobrzeski zostały zakwalifikowane jako obszary o wysokiej atrakcyjności, zaś podregiony przemyski i krośnieński zostały skwalifikowane jako podregiony o najniższej atrakcyjności dla działalności przemysłowej.

Dla procesów innowacyjnych duże znaczenie ma atrakcyjność obszarów dla lokalizacji działalności zaawansowanej technologicznie. Podregion rzeszowski został zakwalifikowany jako obszar o najwyższej atrakcyjności lokalizacyjnej dla tego typu działalności. Przeciętną pozycję pod tym względem zajmuje podregion krośnieński, zaś podregiony tarnobrzeski i przemyski określone zostały jako obszary o najniższej atrakcyjności do prowadzenia działalności zaawansowanej technologicznie.

 

Mapa. Atrakcyjność inwestycyjna podregionów dla działalności zaawansowanej technologicznie w 2013 r.

 

Źródło: Atrakcyjność inwestycyjna województw i podregionów Polski 2013, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 2013 r.

 

Na podstawie danych GUS w 2011 r. udział przemysłu (sekcje B, C, D, E) w tworzeniu wartości dodanej brutto (WDB) województwa podkarpackiego wynosił 28,30%, co plasowało województwo  na  6 miejscu w kraju. W porównaniu do roku 2010 zanotowano wzrost o 2,30% (wzrost o jedno miejsce w kraju). Średnia dla całego kraju również wzrosła: z 24,70% w 2010 r. do 25,60% w 2011 r.

 

Wykres. Udział przemysłu (sekcje B,C,D,E) w tworzeniu WDB województwa w 2010 r. i 2011 r. (%).

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

 

Produkcja sprzedana przemysłu na 1 mieszkańca (Polska=100) w 2011 r., według danych GUS wyniosła dla województwa podkarpackiego zaledwie 56,34% (14 miejsce w kraju). Mniejsze wartości odnotowało jedynie województwo podlaskie - 54,13% sprzedanej produkcji przemysłu na 1 mieszkańca oraz województwo lubelskie - 44,65% sprzedanej produkcji przemysłu. Dominowało w tym zakresie zdecydowanie w kraju województwo śląskie (151,45%) i województwo mazowieckie (147,14%). W 2012 r. wartość wskaźnika dla województwa podkarpackiego uległa nieznacznemu wzrostowi (do 56,87%). Nie miało to jednak wpływu na zmianę pozycji wśród wszystkich województw.

 

Wykres. Produkcja sprzedana przemysłu na 1 mieszkańca w 2011 r. i w 2012 r. (Polska=100)

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

 

Udział pracujących w sektorze przemysłowym w 2011 r. na podstawie danych GUS, w województwie podkarpackim wynosił 30,4 %. Wielkość ta plasowała województwo na  9 miejscu w kraju.

 

1.1.2.Infrastruktura dla innowacyjnego przemysłu

Na zwiększenie innowacyjności gospodarki województwa wpływa infrastruktura służąca rozwojowi innowacyjności w sferze przedsiębiorstw, powiązania pomiędzy sektorem nauki i gospodarki oraz projekty najważniejszych uczelni regionu w zakresie badań stosowanych realizowanych we współpracy z przemysłem.

W okresie 2010-2012 w województwie podkarpackim przedsiębiorstwa aktywne innowacyjnie, czyli te, które w badanym okresie wprowadziły przynajmniej jedną innowację produktową lub procesową lub realizowały w tym okresie przynajmniej jeden projekt innowacyjny (został przerwany lub zaniechany w trakcie badanego okresu lub nie został do końca tego okresu ukończony) stanowiły wśród przedsiębiorstw przemysłowych 19,3% (5 miejsce w kraju) i 12,6% wśród przedsiębiorstw z sektora usług (7 miejsce w kraju).        

 

Wykres. Przedsiębiorstwa innowacyjne w latach 2010-2012 według województw

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2010-2012, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2013 r.

 

Wśród przedsiębiorstw przemysłowych w województwie podkarpackim odsetek podmiotów, które w latach 2010-2012 wprowadziły innowacje (przynajmniej jedną innowację produktową lub procesową)  wyniósł prawie 18% (8 miejsce w kraju), wśród przedsiębiorstw z sektora usług odsetek ten stanowił 11,6% (7 miejsce w kraju).

                                                                                                                                    

Wykres. Przedsiębiorstwa innowacyjne w latach 2010-2012 według województw

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2010-2012, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2013 r.

                                                               

W porównaniu z okresem 2008-2009 w województwie podkarpackim zanotowano spadek odsetka przedsiębiorstw innowacyjnych wśród przedsiębiorstw przemysłowych (o 5,4 p.proc.). W zakresie odsetka przedsiębiorstw innowacyjnych wśród przedsiębiorstw z sektora usług zanotowano, porównując lata 2010-2012 do lat 2008-2009, wzrost o 2 p.proc.

W 2012 r. w skali całego kraju 12,9% przedsiębiorstw przemysłowych oraz 9,8% przedsiębiorstw z sektora usług poniosło nakłady na działalność innowacyjną. W województwie podkarpackim odsetek ten wynosił odpowiednio 14,4% (5 miejsce w kraju) i 8,8% (8 miejsce w kraju). Dla porównania udział przedsiębiorstw przemysłowych z terenu województwa podkarpackiego, które poniosły nakłady na działalność innowacyjną  wynosił w 2011 r. – 16,65 % (na podstawie danych GUS).

 

Wykres. Przedsiębiorstwa, które poniosły nakłady na działalność innowacyjną według województw w 2012 r. (%).

Opracowanie własne na podstawie:  Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2010-2012, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2013 r.

 

Przedsiębiorstwa przemysłowe oraz usługowe województwa podkarpackiego  wykazują wysoki udział sprzedaży produktów i usług nowych  i istotnie ulepszonych w swojej sprzedaży ogółem, co świadczy o ciągłym doskonaleniu swojej oferty handlowej i wysokiej świadomości ciągłego podnoszenia jakości produktów i usług.

Udział przychodów przedsiębiorstw przemysłowych ze sprzedaży produktów nowych lub istotnie ulepszonych w przychodach ze sprzedaży ogółem w 2012 r. wyniósł w województwie podkarpackim 8,8% (3 miejsce w kraju). Udział przychodów przedsiębiorstw z sektora usług wyniósł w tym zakresie dla województwa podkarpackiego 10,8% (1 miejsce w kraju).

 

Wykres. Udział przychodów przedsiębiorstw ze sprzedaży produktów nowych lub istotnie ulepszonych w przychodach ze sprzedaży ogółem według województw w 2012 r. (%)

Opracowanie własne na podstawie:  Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2010-2012, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2013 r.

 

1.1.3. Klastry i inicjatywy klastrowe

Klastry to silne i wysoce konkurencyjne skupiska przedsiębiorstw o określonym profilu działalności wraz z otaczającymi instytucjami (naukowymi, usługowymi, administracyjnymi). Podstawową masę klastrów tworzą firmy, ale dla rozwoju klastrów i inicjatyw klastrowych istotna jest również obecność różnego rodzaju instytucji, które mogą wspierać rozwój przedsiębiorstw (w tym ze sfery B+R), polityka publiczna oraz mentalność środowisk biznesu, nauki i administracji.

W województwie podkarpackim większość klastrów ma swoją siedzibę w stolicy regionu – Rzeszowie.

 

Mapa. Klastry w województwie podkarpackim – wg lokalizacji siedziby

 

Źródło: Klastry w województwie podkarpackim, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2012 r.

 

Klastry pełnią ważną rolę w rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw i współpracy z nauką.

Współpraca z innymi podmiotami stanowi istotny element działalności przedsiębiorstwa. Współpraca taka daje możliwość szerszego dostępu do wiedzy i nowych technologii. Sprzyja wymianie doświadczeń i wiedzy, a także pozwala na obniżenie kosztów i ryzyka prowadzonej działalności.

Przedsiębiorstwa przemysłowe z terenu województwa podkarpackiego, które współpracowały w zakresie działalności  innowacyjnej w 2011 r. (na podst. danych GUS) stanowiły 7,6 %. Był to najwyższy odsetek spośród województw w kraju. W 2012 r. liczba przedsiębiorstw zmniejszyła się do 6,9%, co sklasyfikowało województwo podkarpackie na 6 miejscu w kraju.

 

Wykres. Przedsiębiorstwa przemysłowe, które współpracowały w zakresie działalności innowacyjnej w 2011 i w 2012 r. (%)

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

 

W latach 2010-2012 odsetek przedsiębiorstw przemysłowych współpracujących w zakresie działalności innowacyjnej w województwie podkarpackim wyniósł 35,6% przedsiębiorstw przemysłowych aktywnych innowacyjnie (6 miejsce w kraju). Wśród przedsiębiorstw z sektora usług w województwie podkarpackim zaledwie 22,0% przedsiębiorstw aktywnych innowacyjnie współpracowało w zakresie działalności innowacyjnej (12 miejsce w kraju).

 

Wykres. Przedsiębiorstwa, które współpracowały w ramach inicjatywy klastrowej w latach 2010-2012 w % przedsiębiorstw przemysłowych/przedsiębiorstw z sektora usług współpracujących w zakresie działalności innowacyjnej według województw

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2010-2012, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2013 r.

 

Klastry województwa podkarpackiego (kryterium: siedziba koordynatora klastra jest na terenie województwa podkarpackiego):

 

Liczba klastrów działających w województwie podkarpackim w 2012 r. (na podst. Źródła własne/PARP) wynosiła 19.

Liczba członków klastrów działających w województwie podkarpackim w 2012 r. (na podst. Źródła własne/PARP) wynosiła 567.

 

-------------------------------

 

 


[1] Liczba (suma) działających w regionie klastrów oraz inicjatyw klastrowych (kryterium: siedziba koordynatora klastra jest na terenie województwa podkarpackiego) zostanie uzyskana w wyniku konfrontacji danych obejmujących wykazy klastrów ze źródeł informacji:
- Klastry działające w województwie podkarpackim
- Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości realizującą przedsięwzięcie „Polskie klastry i polityka klastrowa"
[2] Liczba (suma) członków działających w regionie klastrów oraz inicjatyw klastrowych (kryterium: siedziba koordynatora klastra jest na terenie województwa podkarpackiego)  zostanie uzyskana w wyniku zebrania pisemnej informacje o liczbie członków od poszczególnych klastrów oraz na podstawie informacji z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości realizującej przedsięwzięcie „Polskie klastry i polityka klastrowa”.

 

 

Aktualizacja wskaźników „Strategii rozwoju województwa –
Podkarpackie 2020”