Obszary monitorowania

Monitorowanie Strategii Rozwoju Województwa - Podkarpackie 2020

Banner reklamowo informacyjny

1.3 Turystyka

 

1.3.1. Atrakcje turystyczne oraz infrastruktura turystyczna

Turystyka należy do grupy najbardziej dynamicznie rozwijających się dziedzin gospodarki współczesnego świata. Stanowi istotny czynnik rozwoju społeczno-gospodarczego państw, regionów czy miejscowości.

Turystyka zgodnie z terminologią Światowej Organizacji Turystyki (UNWTO),  obejmuje podróże w różnych celach, za wyjątkiem zatrudnienia wynagradzanego w miejscu pobytu.

Określenie takie pozwala wyróżnić zarówno turystykę krajoznawczą (poznawczą), wypoczynkową jak i biznesową, kongresową, zakupową, religijno-pielgrzymkową jak i motywowaną innymi potrzebami, doprowadzającymi do podróży na teren województwa podkarpackiego.

Zgodnie z przywołaną terminologią Światowej Organizacji Turystyki, w skład ruchu turystycznego w województwie (lub w pojedynczej jednostce terytorialnej) wchodzą odwiedzający jednodniowi tj. osoby, które przybyły i tego samego dnia opuściły odwiedzany obszar oraz turyści, za których uznaje się osoby korzystające co najmniej z jednego noclegu.

Charakteryzując atrakcje i środowisko województwa podkarpackiego, które w znacznej mierze określają wybór i wpływają na motywacje potencjalnych gości, wskazuje się w szczególności na atrakcje naturalne, antropogeniczne, kulturowe i społeczne.

Do atrakcji naturalnych regionu należą tereny górskie, występujące w południowej jego części. Wzbogacają one krajobraz oraz zapewniają ekspozycję atrakcyjnych panoram górskich, szczególnie z łąk zwanych połoninami. Tereny te sprzyjają wędrówkom i spacerom górskim oraz innym formom turystyki aktywnej np. rowerowej, narciarskiej czy konnej.

Oprócz Bieszczadów, tereny o najwyższej jakości środowiska przyrodniczego obejmują Beskid Niski oraz Roztocze. Wysoka lesistość województwa oraz atrakcyjność przyrodnicza sprzyjają pobytom wypoczynkowym i krajoznawczym.

Wody mineralne, torfy lecznicze oraz specyficzne cechy mikroklimatu stały się podstawą do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego w 4 kurortach tj. Iwoniczu-Zdroju, Rymanowie-Zdroju, Polańczyku i Horyńcu-Zdroju. Potencjał dla rozwoju takiego lecznictwa znajduje się w Latoszynie i innych miejscowościach regionu.

Do ważnych atrakcji antropogenicznych województwa należą najliczniej w Polsce występujące zabytkowe obiekty architektury drewnianej, zwłaszcza sakralnej (w tym kościoły w Bliznem i Haczowie oraz cerkwie w Chotyńcu, Radrużu, Smolniku i Turzańsku) wpisane na listę UNESCO. Atrakcjami dla ruchu turystycznego są m.in. duże skanseny budownictwa drewnianego w Sanoku i Kolbuszowej, skansen archeologiczny w Trzcinicy, skansen przemysłu naftowego i gazowniczego w Bóbrce, zespoły zamkowo-parkowe w Łańcucie, Krasiczynie i Baranowie Sandomierskim, zabytkowe starówki miejskie i świątynie (w tym: w Przemyślu, Jarosławiu, Rzeszowie, Krośnie i Sanoku), obiekty byłej twierdzy Przemyśl,  zapora wodna i zalew w Solinie, arboretum w Bolestraszycach oraz bieszczadzka kolejka wąskotorowa.

Do celów przyjazdowego ruchu turystycznego należą także zespoły hipermarketów i centra zakupów (w tym bazary) w Przemyślu, Rzeszowie i Krośnie. W województwie organizowane są corocznie targi gospodarcze i wystawy. Liczba imprez tego rodzaju, organizowanych w miastach poza Rzeszowem, w ostatnich latach zmniejszyła się. Z kolei zwiększa się liczba imprez organizowanych w Hali Sportowo-Widowiskowej „Podpromie” w Rzeszowie, a największe z nich gromadzą po kilkuset wystawców i tysiące zwiedzających.

W regionie odbywa się corocznie kilkadziesiąt konferencji naukowych, sympozjów i zjazdów, których organizatorami są uczelnie wyższe, stowarzyszenia zawodowe, organizacje społeczne i inne podmioty.

Odwiedzających spoza województwa gromadzą także imprezy sportowe, rekreacyjne, turystyczne i inne - o zasięgu ogólnopolskim, a także międzynarodowym.

W ramach działalności specjalnych stref ekonomicznych oraz współpracy i kontaktów gospodarczych firm z województwa, w regionie odbywają się wizyty partnerów biznesowych i innych osób podróżujących służbowo. Powyższe cele przyjazdów zaliczane są w większości do grupy produktów turystycznych określanych skrótem MICE (meetings, incentive, conferences, events).

Atrakcyjność kulturowa terenu województwa, oparta jest na wielonarodowym, wielowyznaniowym i wielokulturowym jego dziedzictwie obecnym w architekturze, zbiorach muzealnych, folklorze, organizowanych imprezach kulturalnych (np. kermesz łemkowski w Olchowcu). W regionie działają ośrodki ruchu pielgrzymkowego katolików (m.in. Kalwaria Pacławska, Dukla, Leżajsk, Dębowiec), grekokatolików (Jarosław), a także ortodoksyjnych Żydów (m.in. Leżajsk, Dynów, Rymanów). Do najatrakcyjniejszych ekspozycji sztuki i zbiorów muzealnych należą prezentacje wnętrz rezydencjonalnych (np. w Łańcucie), kolekcje ikon (w muzeach Sanoka), kolekcja prac Zdzisława Beksińskiego w Muzeum Historycznym w Sanoku i inne. Prezydent RP wpisał na liczącą 48 pozycji Listę Pomników Historii zespół zamkowo-parkowy w Łańcucie oraz zespół klasztorny oo. Bernardynów w Leżajsku.

W województwie organizowane są liczne międzynarodowe i ogólnopolskie, cyklicznie imprezy kulturalne (np. Festiwal Muzyczny w Łańcucie, Festiwal Muzyki Dawnej w Jarosławiu, Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych i inne).

Składową środowiska obszaru recepcyjnego stanowią także specyficzne cechy, „odmienność” jego społeczności. W przypadku podkarpackiego jej wyrazem jest liczny udział w uroczystościach i świętach religijnych, prezentacjach folkloru, przywiązanie do tradycji i zwyczajów lokalnych.

Ruch turystyczny wymaga odpowiedniej ilości i jakości infrastruktury oraz usług oferowanych odwiedzającym. Na podstawie danych GUS (,,Turystyka w 2012 r.”, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2013 r.)  w województwie podkarpackim  w 2012 r. prowadziło działalność 452 turystyczne obiekty noclegowe t.j. 4,8% wszystkich obiektów w Polsce (9 miejsce). Do podstawowych turystycznych obiektów noclegowych należą obiekty hotelowe. W regionie funkcjonowało 173 obiekty hotelowe (t.j. 5% wszystkich obiektów hotelowych w Polsce), w tym; 105 hoteli, 4 motele i 11 pensjonatów. Najliczniejszą grupę wśród hoteli w województwie podkarpackim stanowiły hotele trzygwiazdkowe (53 obiekty) i dwugwiazdkowe (36 obiektów). W 2012 r. swoją działalność prowadziło 6 hoteli czterogwiazdkowych.

 Pozostałe obiekty noclegowe w województwie podkarpackim stanowiły 4,6% takich obiektów w Polsce (279 spośród 6069 w kraju). Wśród pozostałych obiektów noclegowych najliczniejszą grupę stanowiły kwatery agroturystyczne – 56 (t.j.8,2% kwater agroturystycznych w Polsce) i pokoje gościnne – 38 (t.j. 2,3% takich obiektów w kraju). Spośród pozostałych obiektów noclegowych, w województwie podkarpackim występowało najwięcej w kraju szkolnych schronisk młodzieżowych – 36 (12,8%). Licznie reprezentowane były zespoły domków turystycznych – 28 (t.j.7,2% takich obiektów w kraju - 5 miejsce), domy wycieczkowe –  7 (t.j. 13,2% - 2 miejsce w kraju).

 

Mapa. Turystyczne obiekty noclegowe w 2012 r. – stan w dniu 31 lipca

Źródło: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

 

Turystyczne obiekty noclegowe w województwie podkarpackim dysponowały łącznie 24205 miejscami noclegowymi stanowiąc 3,6% takich miejsc w kraju (10 miejsce).

 

Mapa. Miejsca noclegowe w turystycznych obiektach noclegowych w 2012 r. – stan w dniu 31 lipca

Źródło: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

 

Wśród obiektów noclegowych w województwie podkarpackim w 2012 r. dominowały obiekty hotelowe i pokoje gościnne oraz kwatery agroturystyczne.

 

Wykres. Struktura turystycznych obiektów noclegowych w 2012 r. według województw

Źródło: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

                                             

O atrakcyjności turystycznej województw decydują w różnym stopniu ich walory przyrodnicze, kulturowe oraz przygotowanie terenu do uprawiania turystyki i rekreacji oraz infrastruktura komunikacyjna.

Biorąc pod uwagę wybrane wskaźniki (,,Turystyka w 2012 r.”, GUS, Warszawa 2013 r.) dotyczące potencjału turystycznego województwo podkarpackie plasowało się poniżej średniej krajowej. W województwie w 2011 r. powierzchnia o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chroniona wynosiła 44,7% powierzchni, co stanowiło 4 miejsce w kraju (średnia dla kraju 32,5%), jednakże drogi publiczne o twardej nawierzchni na 100 km2 powierzchni stanowiły zaledwie 84,5 km (11 miejsce w kraju), szlaki turystyczne na 100 km2 powierzchni w 2012 r. zaledwie 13,0 km (14 miejsce w kraju) przy średniej krajowej 23,5 km.

Długość szlaków turystycznych w województwie podkarpackim wynosiła w 2012 r. 2316,1 km, co stanowiło 3,15% długości szlaków w kraju. Mniej szlaków turystycznych wytyczono jedynie w województwie opolskim (1460,0 km). W województwie podkarpackim były najkrótsze w kraju szlaki rowerowe - 104 km, co stanowiło zaledwie 0,6% długości szlaków rowerowych w Polsce. W województwie podkarpackim nie wytyczono ani narciarskich, ani konnych, ani kajakowych szlaków turystycznych.

 

Wykres. Długość szlaków turystycznych w 2012 r. (km)

Opracowanie własne na podstawie: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

 

Drogi w województwie podkarpackim o złym stanie nawierzchni w 2012 r. stanowiły 15,4% (11 miejsce w kraju-podobnie jak w województwie mazowieckim) przy średniej dla całego kraju 13,5%.

W województwie podkarpackim w 2011 r. występowało również mniej, niż średnio w kraju (4,4), placówek gastronomicznych na 100 km2. Liczba ta - 3,0 - plasowała województwo na 7 miejscu w kraju razem z województwem wielkopolskim. Ogółem w województwie podkarpackim w 2012 r. występowało 329 placówek gastronomicznych w turystycznych obiektach noclegowych, co stanowiło 4,3% takich placówek w kraju.

 

Wykres. Placówki gastronomiczne w turystycznych obiektach noclegowych według województw w 2012 r. (ogółem)

Opracowanie własne na podstawie: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

                                                                                                                                           

Wśród placówek gastronomicznych w turystycznych obiektach noclegowych funkcjonujących w 2012 r. w województwie podkarpackim dominowały restauracje.

 

Wykres. Struktura placówek gastronomicznych w turystycznych obiektach noclegowych w 2012 r. według województw (%)

Opracowanie własne na podstawie: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

                                                          

1.3.2. Konkurencyjność produktów turystycznych w wiodących formach turystyki przyjazdowej do województwa

Na skalę ruchu turystycznego wpływ mają przede wszystkim tzw. produkty turystyczne. Tworzą je nie tylko atrakcje i środowisko regionu, infrastruktura i usługi turystyczne, dostępność komunikacyjna terenu, ale również  jego „turystyczny” wizerunek oraz poziom cen usług i towarów nabywanych przez odwiedzających.

Wizerunek województwa podkarpackiego jako obszaru atrakcyjnego turystycznie oparty jest głównie na terenach górskich oraz markowej pozycji Bieszczadów, którym zbudowano image „dzikiej”, niezamieszkałej krainy z bogatą florą i fauną. Jak wykazały badania wizerunkowe (PBS DGA sp. z o.o. „Badanie skuteczności kampanii promocyjnej walorów turystycznych Polski Wschodniej”, Warszawa – Sopot, 2011), obejmujące Polskę Wschodnią, Bieszczady obok Mazur uzyskały najwyższą ocenę pod względem atrakcyjności turystycznej regionów tej części kraju.

Wśród atrakcji turystycznych kojarzonych z Polską Wschodnią, zdecydowanym liderem okazał się zamek w Łańcucie. Skojarzenia związane z województwem podkarpackim objęły w kolejności: góry, wyżyny (45%), lasy, grzyby, owoce leśne (8%), turystyka, turyści, wypoczynek (6%), piękne, ciekawe krajobrazy, tereny (4%). Pozostałe wskazania uzyskały niższe wartości, przy czym wśród mniejszych niż 1% znalazły się m.in. czyste środowisko i drewniana architektura (kościoły, cerkwie).

Skojarzenia związane z Bieszczadami to: góry, wzgórza (59%), lasy, grzyby, owoce leśne (15%), turyści, turystyka, wypoczynek (10%), Solina (6%) oraz piękne krajobrazy (6%). Pozostałe wskazania miały mniejszą frekwencję, przy czym do najniższych (poniżej 1%) należały: smaczne, dobre jedzenie, lokalność i bieda.

Jedną z miar ruchu turystycznego w regionie jest liczba odwiedzających atrakcje turystyczne w tym parki narodowe, obiekty muzealne, prezentacje dzieł sztuki i inne ekspozycje. Wg danych GUS w 2010 roku prowadziły w województwie działalność 44 muzea i ich oddziały, które zwiedziło 894 249 osób (4% zwiedzających w Polsce - 9 miejsce). Tereny Bieszczadzkiego Parku Narodowego odwiedziło w 2011 roku 331 tys. osób, zaś Magurskiego Parku Narodowego ponad 40 tys. osób. Nie jest to dużo wobec faktu, iż 4 spośród 23 parków narodowych w Polsce posiadają frekwencję przekraczającą 1 mln odwiedzających rocznie, choć zapewne odbywa się to kosztem chronionych zasobów przyrodniczych. Znacznym zainteresowaniem odwiedzających (ponad 61 tys.) cieszyło się Arboretum w Bolestraszycach.

Wśród atrakcji kulturowych województwa w 2011 roku najwięcej osób odwiedziło Muzeum-Zamek w Łańcucie – ponad 300 tys. a następnie Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku – 120 tys. osób, Zamek w Krasiczynie (park i obiekt zamkowy) ok. 100 tys. osób  oraz Skansen Archeologiczny w Trzcinicy – ok. 57 tys. osób. Z przejazdu bieszczadzką kolejką leśną skorzystało ponad 70 tys. odwiedzających. Pozostałe atrakcje cieszyły się niższą frekwencją. W gronie tym było Muzeum Historyczne w Sanoku, które w latach ubiegłych było licznie odwiedzane, jednak rozbudowa obiektu wpłynęła na zmniejszenie liczby zwiedzających.

10 wybranych dużych atrakcji turystycznych regionu (frekwencja powyżej 30 tys. odwiedzających) to: Bieszczadzki Park Narodowy, Skansen Archeologiczny w Trzcinicy, Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego w Bóbrce, Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Bieszczadzka Kolejka Leśna, Arboretum w Bolestraszycach, Muzeum Ziemi Przemyskiej w Przemyślu, Muzeum Zamek w Łańcucie, Podziemna Trasa Turystyczna w Rzeszowie. Ponadto nowa atrakcja – Centrum Dziedzictwa Szkła w Krośnie.

Roczna łączna frekwencja odwiedzających w 10 wybranych dużych atrakcjach turystycznych regionu w 2012 r. (na podst. źródeł własnych) wynosiła 1065 tys.

Miarą ruchu turystycznego jest korzystanie z turystycznych obiektów noclegowych. W województwie podkarpackim w 2012 r. 730177 turystów korzystało z takich obiektów, co stanowiło zaledwie 3,2% turystów w kraju (11 miejsce w kraju). Turyści ci korzystali przede wszystkim z obiektów hotelowych.

 

Mapa. Turyści korzystający z turystycznych obiektów noclegowych w 2012 r.

Źródło: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

 

Spośród turystów korzystających z turystycznych obiektów noclegowych w województwie podkarpackim - 10,5%  (76515 osób) stanowili turyści zagraniczni. Turyści zagraniczni z województwa podkarpackiego w 2012 r. stanowili zaledwie 1,5% turystów zagranicznych w Polsce.

 

Wykres. Turyści i turyści zagraniczni korzystający z turystycznych obiektów noclegowych w 2012 r. według województw

Opracowanie własne na podstawie: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

 

Noclegi w województwie podkarpackim w 2012 r. udzielone zostały turystom przede wszystkim w pozostałych obiektach noclegowych.

 

Mapa.  Noclegi udzielone w turystycznych obiektach noclegowych w 2012 r.

Źródło: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

                                               

Roczna liczba noclegów ogółem udzielonych w turystycznych obiektach noclegowych posiadających 10 miejsc i więcej (obiekty zbiorowego zakwaterowania) na terenie województwa podkarpackiego w 2011 r. wyniosła 2108,45 tys. W 2012 r. zanotowano wzrost do  2 284,5 tys. (źródło: GUS)., jednakże zmniejszył się udział % z 3,69% w 2011 r. do 3,68% w 2012 r. udziału liczby noclegów na terenie województwa podkarpackiego w noclegach ogółem udzielonych w turystycznych obiektach noclegowych w kraju. W 2012 r. wzrosła również liczba noclegów ogółem w skali kraju. W stosunku do 2011 r. wzrósł % udział liderów w tym zakresie: województwa zachodniopomorskiego z 17,37% w 2011 r. do 17,64% w 2012 r. i małopolskiego z 14,69% w 2011 r. do 15,42% w 2012 r. ogółu udzielonych noclegów w kraju w tej kategorii obiektów.

 

Wykres. Roczna liczba noclegów ogółem udzielonych w turystycznych obiektach noclegowych posiadających 10 miejsc i więcej (obiekty zbiorowego zakwaterowania) w 2011 r. i w 2012 r. (tys. szt.)

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

 

Roczna liczba noclegów ogółem udzielonych turystom zagranicznym w turystycznych obiektach zbiorowego zakwaterowania w 2011 r. w województwie podkarpackim wyniosła 153,2 tys. (źródło: GUS), co stanowiło 1,44% noclegów udzielonych w kraju. W 2012 r. zanotowano w województwie spadek w tym zakresie, przy czym w skali kraju liczba ta wzrosła. Roczna liczba noclegów ogółem udzielonych turystom zagranicznym w turystycznych obiektach zbiorowego zakwaterowania (w turystycznych obiektach noclegowych) w województwie podkarpackim wyniosła w 2012 r.  -  147,7 tys. Liczba ta stanowiła zaledwie 1,24 % rocznej liczby noclegów ogółem udzielonych turystom zagranicznym w całym kraju. Mniej niż w województwie podkarpackim udzielono noclegów zagranicznym turystom jedynie w świętokrzyskim (0,54 %) i w opolskim (0,69 %). Najczęściej z noclegów korzystali turyści zagraniczni w województwie zachodniopomorskim (21,25 %), małopolskim (20,93 %) i mazowieckim (16,54 %).

 

Wykres. Roczna liczba noclegów ogółem udzielonych turystom zagranicznym w turystycznych obiektach zbiorowego zakwaterowania (w turystycznych obiektach noclegowych) w 2011 r. i w 2012 r. (tys. szt.)

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

 

Wykorzystanie miejsc noclegowych w turystycznych obiektach noclegowych w 2012 r. w województwie podkarpackim było niższe niż średnia dla kraju – 34,4% (13 miejsce), przy średniej krajowej 41,1%. Nieco lepiej  w porównaniu do średniej krajowej, wykorzystane były w 2012 r. pokoje w obiektach hotelowych. Dla województwa podkarpackiego wskaźnik ten wyniósł 32,2% (7 miejsce w kraju) przy średniej krajowej 33,6%. Dane GUS obejmujące korzystanie z bazy noclegowej województwa w 2012 r. w układzie miesięcznym, wykazały wysoką jego sezonowość, przy czym miesiącem o najwyższym jego natężeniu dla wykorzystania miejsc noclegowych w turystycznych obiektach noclegowych był sierpień (44,3%), a dla wykorzystania pokoi w obiektach hotelowych - wrzesień (41,9%) Miesiącem o najmniejszym natężeniu ruchu turystycznego w województwie był grudzień (odpowiednio 22,3% i 27,6%).

 

Wykres. Stopień wykorzystania miejsc noclegowych w turystycznych obiektach noclegowych i pokoi w obiektach hotelowych  według województw (%)

Opracowanie własne na podstawie: Turystyka w 2012 r., GUS, Warszawa 2013 r.

 

1.3.3. Promocja turystyczna oraz partnerstwo służące turystyce przyjazdowej do województwa

Najważniejszą instytucją zajmującą się promocją i rozwojem turystyki w województwie podkarpackim jest Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna (PROT). Jest ona jedną z 16 regionalnych organizacji turystycznych działających w Polsce. Została zarejestrowana w styczniu 2002 roku. Działa na podstawie ustawy o Polskiej Organizacji Turystycznej i ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Nadzór nad działalnością PROT sprawuje minister właściwy ds. turystyki.

PROT działa jako stowarzyszenie non-profit. Finansuje się ze składek członkowskich, dotacji, jak również działalności gospodarczej (wydawnictwa, ekspertyzy, szkolenia, itp.). Aktywnie zabiega też o środki z programów pomocowych i dotacji z budżetów administracji publicznej.

Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna jako związek stowarzyszeń zrzesza Województwo Podkarpackie, najatrakcyjniejsze turystycznie miasta i gminy, wyższe uczelnie, stowarzyszenia i firmy sektora turystycznego, muzea i inne instytucje kultury.

Głównym zadaniem PROT jest wzmocnienie wizerunku województwa jako miejsca atrakcyjnego turystycznie, odkrywanie i rozwój nowych produktów turystycznych, rozbudowa systemu informacji turystycznej, integracja środowisk turystycznych przez współpracę sektora publicznego z niepublicznym sektorem gospodarki turystycznej, stowarzyszeniami, organizacjami i przedsiębiorcami, koordynowanie działań w zakresie planowania imprez turystycznych, inicjowanie, opiniowanie i wspomaganie planów rozwoju     i modernizacji infrastruktury turystycznej, podnoszenie kwalifikacji zawodowych kadr turystycznych, prowadzenie badań marketingowych, analiz i monitoringu (www.prot.rzeszow.pl).

Istotną rolę w promocji turystycznej regionu odgrywają Lokalne organizacje turystyczne (LOT). Analogicznie jak regionalna organizacja turystyczna, LOT jest organizacją współpracy samorządu terytorialnego (zwłaszcza samorządu szczebla powiatowego lub gminnego) i lokalnej branży turystycznej (szeroko rozumianej ze względu na heterogeniczny charakter gospodarki turystycznej) w zakresie promocji turystycznej obszaru obejmującego działalność tej organizacji, a w szczególności kreowania (tworzenia, promocji i rozwoju) lokalnych produktów turystycznych, założoną w formie prawno-organizacyjnej – stowarzyszenia.

Opierając się na ustawie o Polskiej Organizacji Turystycznej, na wymogach Polskiej Organizacji Turystycznej i założeniach tworzenia trójstopniowego systemu promocji turystycznej w Polsce (tworzonego od 2000 roku) do najważniejszych zadań lokalnych organizacji turystycznych należą: 
- integracja społeczności lokalnej, głównie jednostek samorządu lokalnego i branży turystycznej, 
- kreowanie produktu turystycznego (tworzenie, rozwój i promocja) wokół lokalnych atrakcji turystycznych, 
- gromadzenie i aktualizacja informacji o atrakcjach i produktach turystycznych, 
- utrzymanie i prowadzenie lokalnych punktów informacji turystycznej (www.pot.gov.pl).

Szczególną rolę w rozwoju turystyki regionu odgrywają klastry. Na terenie województwa podkarpackiego swoją działalność prowadzą: ,,Karpacki Klaster Turystyczny”, Klaster Turystyczny DOLINA WISŁOKI” oraz  Klaster Jakości Życia “Kraina Podkarpacie.”  

„Karpacki Klaster Turystyczny” skupia branżę turystyczną w celu wypromowania południa województwa podkarpackiego jako atrakcyjnego turystycznie regionu. Obejmuje swoim zasięgiem tereny górskie i podgórskie: Bieszczady, Beskid Niski oraz Pogórza (Przemyskie, Dynowskie, Czarnorzecko-Strzyżowskie, Bukowskie i Jasielskie). Jego członkowie to m.in. biura podróży, hotele, pensjonaty, przewodnicy, lokale gastronomiczne oraz różne usługi, jak turystyka wodna, rowerowa czy konna (www.procarpathia.pl).

Na pograniczu dwóch województw – podkarpackiego i małopolskiego został utworzony „Klaster Turystyczny DOLINA WISŁOKI”. Jego celem jest m.in. budowa marki i wizerunku produktu turystycznego całej doliny rzeki Wisłoki, popularyzacja i aktywizacja turystyki  na terenie Podkarpacia i Małopolski, promocja przedsiębiorczości w działaniach związanych z szeroko pojętą turystyką (www.tarnowianin.com).

Działalność w promocji turystycznej oraz partnerstwie służącym turystyce przyjazdowej do województwa podkarpackiego prowadzi także Klaster Jakości Życia “Kraina Podkarpacie.”  Został on założony w celu skoordynowania działań na rzecz rozwoju sektora Jakości Życia w Polsce południowo-wschodniej. Kombinacja pięknej, czystej i dzikiej natury, a także koncentracji czystych przemysłów high-tech, stwarzają unikalne warunki dla wzmocnienia gospodarczego regionu poprzez przyśpieszenie rozwoju nowoczesnej i zrównoważonej turystyki, sektora zaawansowanych usług medycznych, a także przemysłu „zielonych” technologii. Cele szczegółowe Klastra Jakości Życia “Kraina Podkarpacie” obejmują m.in. dostosowanie postaw społecznych do wymogów zrównoważonej turystyki oraz integrację i promocję sektora Jakości Życia  (www.kraina-podkarpacie.pl).

W zakresie turystyki swoją działalność na terenie województwa podkarpackiego 1 związek międzygminny – Związek Gmin Turystycznych Pogórza Dynowskiego.  Związek tworzą gminy: Dubiecko, Dynów – gmina miejska, Dynów – gmina wiejska, Nozdrzec, Krzywcza oraz Gmina Dydnia. Celem związku są działania na rzecz rozwoju turystyki, infrastruktury okołoturystycznej, promocji lokalnych zasobów dziedzictwa kulturowego oraz ochrony środowiska (www.pogorzedynowskie.pl).

Na podstawie źródeł własnych - w 2012 r. liczba podmiotów zrzeszonych w klastrach turystycznych, Podkarpackiej Regionalnej Organizacji Turystycznej oraz Lokalnych Organizacjach Turystycznych wynosiła 231 (suma obejmuje: Klaster ,,Kraina Podkarpacie”, PROT, LOT ,,Beskid Niski” w Krośnie, LOT ,,Wrota Karpat Wschodnich”, LOT ,,Pogórze”, L(G)OT Tabor w Rymanowie).

 

-----------------------------------

 

 

 


 

[9] Zsumowana liczba zbudowanych wielofunkcyjnych, wysoko standardowych kompleksów rekreacyjno-wypoczynkowych i leczniczych z bazą noclegową o standardzie 3. gwiazdek i wyżej wyznaczonych  w oparciu o przepisy Ustawy z dnia 29.08.1997 o usługach turystycznych.
[10] Wybrane atrakcje o frekwencji powyżej 30 tys. odwiedzających: Bieszczadzki Park Narodowy, Skansen Archeologiczny w Trzcinicy, Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego w Bóbrce, Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Bieszczadzka Kolejka Leśna, Arboretum w Bolestraszycach, Muzeum Ziemi Przemyskiej w Przemyślu, Muzeum Zamek w Łańcucie, Podziemna Trasa Turystyczna w Rzeszowie. Ponadto nowa atrakcja – Centrum Dziedzictwa Szkła w Krośnie.
[11] Wartość wskaźnika dla regionu zostanie określona poprzez zsumowanie  danych uzyskanych bezpośrednio z w/w instytucji, obejmujących frekwencję odwiedzających w  danym roku kalendarzowym.
[12] Liczba podmiotów zostanie uzyskana na podstawie informacji pisemnych zebranych z:
- Klastrów o profilu turystycznym
- Podkarpackiej Regionalnej Organizacji Turystycznej
- Działających Lokalnych Organizacji Turystycznych.
Uzyskane dane po zsumowaniu stanowić będą przedmiotowy wskaźnik.

 

 

Aktualizacja wskaźników „Strategii rozwoju województwa – Podkarpackie 2020