Obszary monitorowania

Monitorowanie Strategii Rozwoju Województwa - Podkarpackie 2020

Banner reklamowo informacyjny

2.4 Włączenie społeczne

 

2.4.1. Bieda i wykluczenie społeczne w województwie

Województwo podkarpackie należy do województw o najwyższym stopniu zagrożenia ubóstwem. Wskaźnikami pozwalającymi określić jego stopień są przede wszystkim: granica ubóstwa skrajnego (minimum egzystencji), relatywna granica ubóstwa oraz ustawowa granica ubóstwa.

 

Wykres. Odsetek mieszkańców Polski żyjący w 2012 r. poniżej granicy ubóstwa skrajnego (minimum egzystencji), relatywnej granicy ubóstwa, ustawowej granicy ubóstwa (%)

Opracowanie własne na podstawie: Ubóstwo w Polsce w świetle badań GUS, Warszawa 2013

 

Podstawę wyznaczania granicy ubóstwa skrajnego stanowi szacowane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPiSS) minimum egzystencji.

Minimum egzystencji (zwane także minimum biologicznym) jest modelem zaspokajania potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na bardzo niskim poziomie. Koszyk minimum egzystencji uwzględnia bowiem jedynie te potrzeby, których zaspokojenie nie może być odłożone w czasie, a konsumpcja niższa od tego poziomu prowadzi do biologicznego wyniszczenia (GUS).

W 2010 r. osoby w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej granicy ubóstwa skrajnego (minimum egzystencji) stanowiły średnio w kraju 5,8%. W kolejnym roku wartość tego wskaźnika wzrosła do 6,8%. W 2012 r. utrzymała się na poziomie roku 2011. Najtrudniejsza sytuacja pod względem % osób poniżej granicy ubóstwa skrajnego została zarejestrowana w województwie warmińsko – mazurskim (odpowiednio: 2010 - 9,9%, 2011 - 11,4%, 2012 - 13,5%). Najmniej osób w takich gospodarstwach zarejestrowano w opolskim (3,6%) i łódzkim (3,9%). W województwie podkarpackim w 2010 r. żyło 5,7% osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej granicy ubóstwa skrajnego (minimum egzystencji). Wskaźnik ten był korzystniejszy, niż w kraju oraz najbardziej korzystny wśród województw Polski Wschodniej, plasując województwo na 8 miejscu w skali Polski za wszystkimi pozostałymi województwami Polski Wschodniej, oraz pomorskim, kujawsko-pomorskim i wielkopolskim.

W roku 2011 pogorszenie sytuacji nastąpiło również w województwie podkarpackim. Zanotowano w tym roku wzrost do 7,1% osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej granicy ubóstwa skrajnego (9 miejsce w kraju – dodatkowo za województwem zachodniopomorskim). Rok 2012 przyniósł w województwie podkarpackim niewielką poprawę. Spadł nieznacznie % osób poniżej granicy ubóstwa skrajnego (do 7,0%) co dało 8 miejsce w skali kraju, jednakże była to nadal wyższa wartość wskaźnika, niż ogółem w kraju.

 

Wykres. Procentowy udział osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej granicy ubóstwa skrajnego (minimum egzystencji)

Opracowanie własne na podstawie: Ubóstwo w Polsce w świetle badań GUS, Warszawa 2013

 

Relatywna granica ubóstwa to 50% średnich miesięcznych wydatków (w tym wartość artykułów otrzymanych nieodpłatnie oraz pobranych z indywidualnego gospodarstwa rolnego (działki), bądź z prowadzonej działalności na własny rachunek) ogółu gospodarstw domowych (GUS).

W 2010 r. w Polsce 17,4% osób w gospodarstwach domowych żyło poniżej relatywnej granicy ubóstwa. W kolejnych latach wartość tego wskaźnik nieznacznie spadła: odpowiednio do 16,9% w 2011 r. oraz do 16,3% w 2012 r. W województwie podkarpackim we wszystkich tych latach zanotowano więcej, niż średnio w kraju % osób żyjących poniżej relatywnej granicy ubóstwa. Dla 2010 r. było to 19,8% (6 miejsce w kraju, najwięcej 27,3% - lubelskie), w 2011 r. zanotowano wzrost do 21,6% (5 miejsce w kraju, najwięcej 26,3% - świętokrzyskie), a w 2012 r. nieznaczny spadek do 20,7% (nadal 5 miejsce w kraju, najwięcej warmińsko-mazurskie - 24,7%). Najmniej osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej relatywnej granicy ubóstwa występowało w 2010 r. w województwie mazowieckim (11,7%), a w pozostałych latach w opolskim (odpowiednio: w 2010 r. - 10,2%, w 2011 r. - 9,9%).

 

Wykres. Procentowy udział osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej relatywnej granicy ubóstwa

Opracowanie własne na podstawie: Ubóstwo w Polsce w świetle badań GUS, Warszawa 2013

 

Wskaźnik zagrożenia ubóstwem relatywnym w 2011 r. na podstawie danych GUS-BDL, (określony po uwzględnieniu w dochodach transferów społecznych, jest to procent osób, których dochód ekwiwalentny jest niższy od granicy ubóstwa ustalonej na poziomie 60% mediany rocznych ekwiwalentnych dochodów do dyspozycji w danym kraju), wynosił dla województwa podkarpackiego 21,1%. Był to jeden z najwyższych wskaźników w kraju. Większe zagrożenie ubóstwem, niż w województwie podkarpackim, występowało jedynie w województwie świętokrzyskim (25,50%), lubuskim (25,10%) i najwyższe w lubelskim (31,30%). Średnia dla całego kraju wyniosła 17,70%.

 

Wykres. Wskaźnik zagrożenia ubóstwem relatywnym w 2011 r. (%)

Źródło: GUS

 

Ustawowa granica ubóstwa, to kwota która zgodnie z obowiązującą ustawą o pomocy społecznej uprawnia do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej (GUS).

W gospodarstwach domowych poniżej ustawowej granicy ubóstwa w 2010 r. znajdowało się w naszym kraju średnio 7,4% osób. Odsetek ten zmalał w 2011 r. do 6,6%, by w 2012 r. wzrosnąć do 7,2%. W województwie podkarpackim zarejestrowano w 2010 r. wartość tego wskaźnika poniżej średniej krajowej - 6,9% (10 miejsce w kraju, najwyższa wartość w kraju - 11,9% - świętokrzyskie), w 2011 r. nieznaczny spadek do 6,8% (9 miejsce w kraju, najwyższa wartość-warmińsko-mazurskie - 10,5%). Rok 2012 przyniósł wzrost do 8,6% (6 miejsce w kraju, najwyższa wartość - warmińsko-mazurskie - 13,8%). Najmniej % osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej ustawowej granicy ubóstwa występowało w 2010 r. w opolskim (4,6%), w 2011r. w lubuskim (2,8%), a w 2012 r. w mazowieckim (4,6%).

 

Wykres. Procentowy udział osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej ustawowej granicy ubóstwa

Opracowanie własne na podstawie: Ubóstwo w Polsce w świetle badań GUS, Warszawa 2013

 

Wskaźnikiem charakteryzującym poziom życia mieszkańców jest dochód rozporządzalny, czyli ile faktycznie można wydać, określony przez GUS jako suma bieżących dochodów gospodarstw domowych z poszczególnych źródeł, pomniejszona o zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych płacone przez płatnika w imieniu podatnika (od dochodów z pracy najemnej oraz od niektórych świadczeń z ubezpieczenia społecznego i świadczeń pozostałych), o podatki od dochodów z własności, podatki płacone przez osoby pracujące na własny rachunek, w tym przedstawicieli wolnych zawodów i osób użytkujących gospodarstwo indywidualne w rolnictwie oraz o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W skład dochodu rozporządzalnego wchodzą dochody pieniężne i niepieniężne, w tym spożycie naturalne (towary lub usługi konsumpcyjne pobrane na potrzeby gospodarstwa domowego z gospodarstwa indywidualnego bądź z prowadzonej działalności gospodarczej na własny rachunek - rolniczej i pozarolniczej) oraz towary i usługi otrzymane bezpłatnie. Dochód rozporządzalny jest przeznaczony na wydatki oraz przyrost oszczędności (www.stat.gov.pl). Na podstawie danych GUS w 2011 r. w województwie podkarpackim przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę (Polska=100) wynosił 76,4%. Był to dochód najniższy w kraju. Zdecydowanie w skali kraju wyróżnia się województwo mazowieckie z dochodem 132,3%. Trzy województwa zanotowały dochód rozporządzalny około 100% i nieco powyżej 100%. W grupie województw z najniższym dochodem rozporządzalnym znalazły się przede wszystkim województwa wschodnie.

 

Wykres. Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę (Polska=100) w 2011 r.

Źródło: GUS

 

W 2012 r. przeciętny miesięcznych dochód rozporządzalny na 1 osobę (Polska=100) w województwie podkarpackim spadł do 75% i nadal był to najniższy dochód rozporządzalny na 1 osobę w kraju.

 

Wykres. Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę (Polska=100) w 2011 i 2012 r.

Źródło: GUS

 

2.4.2. Osoby mające trudności z wejściem i utrzymaniem się na rynku pracy

Zjawiska takie jak marginalizacja, wykluczenie społeczne, bierność zawodowa wynikają w zdecydowanym stopniu z braku zatrudnienia. Przyczyniają się także do niepodejmowania wysiłków związanych z aktywnym poszukiwaniem zatrudnienia.

Na podstawie danych Urzędu Statystycznego w Bydgoszczy (Aktywność ekonomiczna ludności w wieku 15 lat i więcej według regionów i województw w IV kwartale 2011-2012 r. - tablica) w IV kwartale 2011 r. liczba osób pracujących w kraju wyniosła 15613 tys. osób z których 832 tys. stanowili mieszkańcy podkarpackiego (5,3%). W analogicznym okresie 2012 r. w kraju liczba pracujących wzrosła do 15636 tys., w podkarpackim zmalała do 810 tys. osób stanowiąc tym samym 5,2% pracujących w kraju w tym okresie.

Bezrobotni stanowili w kraju grupę 1682 tys. osób, z których mieszkańcy województwa podkarpackiego – 127 tys. (7,5%). W IV kwartale 2012 r. wzrosła liczba bezrobotnych w kraju do 1757 tys. osób, wzrosła również w podkarpackim do 132 tys. osób (stanowiąc jednakże dalej 7,5%).

Współczynnik aktywności zawodowej, czyli udział ludności aktywnej zawodowo w ogólnej liczbie ludności dla osób w wieku 15 lat i więcej, wyniósł średnio w IV kwartale 2011 r. w województwie podkarpackim 56,8%, wobec 55,7% w kraju. Był więc na nieco korzystniejszym poziomie, niż przeciętnie w kraju. W analogicznym okresie 2012 r. współczynnik aktywności zawodowej w kraju nieco wzrósł (do 56,0%), natomiast w województwie podkarpackim spadł do 56,5%.

Współczynnik zatrudnienia (wg BAEL to udział pracujących w ogólnej liczbie ludności w wieku 15 lat i więcej) wyniósł w kraju w IV kwartale 2011 r. 50,3%, w województwie podkarpackim był niższy i wyniósł 49,3%. W 2012 r. w skali kraju współczynnik zatrudnienia nieznacznie wzrósł (do 50,4%), zmalał natomiast w województwie podkarpackim do 48,6%.

Stopa bezrobocia (procentowy udział liczby bezrobotnych w liczbie ludności aktywnej zawodowo: pracującej i bezrobotnej) w IV kwartale 2011 r. wyniosła w kraju 9,7 %, w województwie podkarpackim była zdecydowanie wyższa i wyniosła 13,2%. W analogicznym okresie 2012 r. stopa bezrobocia wzrosła zarówno w kraju (do 10,1%), jak i w województwie podkarpackim (do 14,0%); przy czym w województwie podkarpackim zanotowano najwyższą w kraju stopę bezrobocia.

 

Tabela. Aktywność ekonomiczna ludności w wieku 15 lat i więcej w województwie podkarpackim w IV kwartale 2011-2012

Opracowanie własne na podstawie: Aktywność ekonomiczna ludności w wieku 15 lat i więcej według regionów i województw w IV kwartale 2011-2012-tablica, Urząd Statystyczny w Bydgoszczy 2014

 

Na podstawie danych GUS, porównując stopę bezrobocia w Polsce w latach 2010-2012 w podziale na miasto i wieś, daje się zauważyć wyższą stopę bezrobocia w mieście (z wyjątkiem 2012 r.).

W województwie podkarpackim zanotowano jeszcze większe różnice (i to w każdym z wymienionych lat) na korzyść wsi. Wskaźnik ten jednak dla województwa podkarpackiego, zarówno w przypadku miasta jak i wsi, był zdecydowanie wyższy, niż przeciętnie w kraju. Stopa bezrobocia w miastach w latach 2010 - 2012 była wyższa jedynie w województwie świętokrzyskim (odpowiednio w 2010 r.-13,7%, w 2011 r.-13,5%, w 2012 r.-13,6%). Jeszcze bardziej niekorzystnie przedstawiała się w podkarpackim stopa bezrobocia na wsi. Tylko jedynie w 2010 r. trudniejsza sytuacja niż w podkarpackim, była w województwie lubuskim (10,8% wobec 10,3% w podkarpackim). W roku 2011 i 2012 na terenie podkarpackiego zanotowano najwyższą w kraju stopę bezrobocia na wsi (2011 r.-11,7%, 2012 r.-12,9%).

Zdecydowanie wyższe bezrobocie w latach 2010-2012 występowało wśród kobiet, niż mężczyzn. W przypadku mężczyzn w 2011 r. odnotowano spadek stopy bezrobocia, a w kolejnym roku wzrost do 9,4%. W przypadku kobiet tendencja była rosnąca - od 10% w 2010 r. do 10,9% w 2012 r. W województwie podkarpackim stopa bezrobocia zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet była zdecydowanie wyższa, niż w kraju (przeciętnie w roku). Jedynie w 2010 r. wyższa stopa bezrobocia, niż w podkarpackim wśród mężczyzn wystąpiła w dolnośląskim (11,3%) i świętokrzyskim (12,1%). W 2011 r. wyższa stopa wśród mężczyzn była już jedynie w świętokrzyskim. Jednakże w 2012 r. w podkarpackim zarejestrowano najwyższą w kraju stopę bezrobocia wśród mężczyzn. Wśród kobiet sytuacja była jeszcze trudniejsza - jedynie w 2011 r. stopa bezrobocia wśród kobiet była wyższa w świętokrzyskim, niż w podkarpackim (świętokrzyskie – 12,2%), ale zarówno w 2010, jak i w 2012 r. w podkarpackim zarejestrowano najwyższą w kraju stopę bezrobocia wśród kobiet (odpowiednio 2010 r.- 12,1%, 2012 r. – 13,9%)

 

Tabela. Stopa bezrobocia wg województw (przeciętnie w roku) w %

Opracowanie własne na podstawie: Aktywność ekonomiczna ludności Polski w latach 2010-2012, GUS Warszawa 2014

 

Stopa bezrobocia rejestrowanego w województwie podkarpackim w 2011 r. na podstawie danych GUS wyniosła 15,5%. Wielkość ta plasowała województwo podkarpackie na 13 miejscu w kraju. Średnia stopa bezrobocia rejestrowanego dla całej Polski wyniosła 12,5%. Wyższe bezrobocie zarejestrowano w województwie kujawsko-pomorskim (17,0%) i zachodniopomorskim (17,6%), najwyższe w kraju w warmińsko-mazurskim (20,2%). Natomiast najniższe w kraju bezrobocie sięgające poniżej 10% zanotowano województwie wielkopolskim (9,1%), mazowieckim (9,8%). Nieco powyżej 10% stopy bezrobocia zanotowano w województwie śląskim (10,2%) i małopolskim (10,5%).

 

Wykres. Stopa bezrobocia rejestrowanego w 2011 r. (%)

Źródło: GUS

 

W następnych latach stopa bezrobocia w kraju wzrosła. Zarówno w roku 2012, jak i w 2013 wyniosła po 13,40%. W województwie podkarpackim w 2012 r. również wzrosła w stosunku do roku poprzedniego - wynosząc 16,40% (13 miejscew kraju).W roku następnym utrzymała się na poziomie 2012 – tj. 16,40% (12 miejsce w kraju), przed świętokrzyskim (16,50%), zachodniopomorskim (18,00%), kujawsko-pomorskim (18,10%), warmińsko-mazurskim (21,70%)

 

Wykres. Stopa bezrobocia rejestrowanego w 2012 i 2013 r. (%)

Źródło: GUS

 

Analizując liczbę pracujących w latach 2010-2012 w skali kraju daje się zauważyć wzrost pracujących z 15473 tys. w 2010 r. do 15591 tys. w 2012 r. Liczba ta w województwie podkarpackim w przeciągu tych lat corocznie spadała od 835 tys. w 2010 r. do 807 tys. w 2012 r. (5,2% pracujących w kraju). Najwięcej pracujących występowało w województwie mazowieckim i śląskim (odpowiednio w 2010 r. mazowieckie:15%, śląskie: 11,6%, a w 2012- mazowieckie: 15,7%, śląskie: 12,2%).

 

Wykres. Pracujący wg województw w latach 2010-2012 (przeciętne w poszczególnym roku) w tys.

Opracowanie własne na podstawie: Aktywność ekonomiczna ludności Polski w latach 2010-2012, GUS Warszawa 2014

 

Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15 lat i więcej w 2011 r. w województwie podkarpackim wyniósł 49,3% (na podst. danych GUS). Średnia dla kraju, zatrudnienia osób w wieku produkcyjnym wyniosła 50,30%. Największy odsetek zatrudnionych spośród osób w wieku produkcyjnym zanotowano w województwie mazowieckim (55,60%). Powyżej średniej krajowej zatrudnionych w wieku produkcyjnym odnotowano jeszcze w 3 województwach: wielkopolskim (52,20%), łódzkim (51,60%) i lubelskim (51,20%).

 

Wykres. Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15 lat i więcej w 2011 r. (%)

Źródło: GUS

 

Średni wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15 lat i więcej w skali kraju w 2012 wzrósł do 50,40%, tendencja utrzymała się również w 2013 r. – wzrost do 50,60%. W województwie podkarpackim zarejestrowano w 2012 r. spadek wskaźnika zatrudnienia do 48,60%. Podobnie w 2013, spadek do 48,10%

 

Wykres. Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15 lat i więcej w 2012 i w 2013 r. (%)

Źródło: GUS

 

Wskaźnik zatrudnienia w latach 2010-2012 wskazywał wyższy % zatrudnienia wśród mężczyzn, niż kobiet. Przeciętne zatrudnienie mężczyzn w roku 2010 wyniosło 57,8%, kobiet natomiast zaledwie 42,8%. W roku następnym zanotowano wzrost zatrudnienia zarówno wśród mężczyzn (do 58,3%), jak i wśród kobiet (42,8%). Rok 2012 przyniósł spadek wskaźników zatrudnienia, i dla mężczyzn (do 58,25%), i dla kobiet (do 42,9%).

 

Wykres. Wskaźniki zatrudnienia mężczyzn wg województw w latach 2010-2012 (przeciętne w poszczególnym roku) w %

Opracowanie własne na podstawie: Aktywność ekonomiczna ludności Polski w latach 2010-2012, GUS Warszawa 2014

 

W województwie podkarpackim utrzymywała się również tendencja wyższego wskaźnika zatrudnienia wśród mężczyzn, niż kobiet, jednakże w porównaniu z ogółem zatrudnionych mężczyzn w kraju, w województwie podkarpackim zanotowano w latach 2010-2012 wskaźnik zatrudnienia mężczyzn niższy (odpowiednio w 2010 r. - 56,5%, w 2011 r. - 56,2/%, w 2012 r. - 55,4%). Największe zatrudnienie mężczyzn (sięgające ponad 62%) występowało w województwie mazowieckim i wielkopolskim. Wskaźnik zatrudnienia kobiet w województwie podkarpackim był wyższy, niż w kraju jedynie w 2010 r. (44% - 3 miejsce w kraju, największy % w mazowieckim-47,1%).

 

Wykres. Wskaźniki zatrudnienia kobiet wg województw w latach 2010-2012 (przeciętne w poszczególnym roku) w %

Opracowanie własne na podstawie: Aktywność ekonomiczna ludności Polski w latach 2010-2012, GUS Warszawa 2014

 

Porównując lata 2010-2012 najwięcej % kobiet zatrudnionych było w województwie podkarpackim w 2010 r. (44,0%). W roku następnym zanotowano spadek do 42,6% (7 miejsce w kraju), który utrzymał się również w 2012 r. (awans na 6 miejsce w kraju). Najmniejsze zatrudnienie wśród kobiet występowało w 2011 r. w zachodniopomorskim (38%), a w 2012 r. w warmińsko-mazurskim (38,4%).

Liczba osób biernych zawodowo w kraju w latach 2010 - 2012 nieznacznie spadała. W 2010 r. przeciętnie wynosiła 13832 tys. osób, w kolejnym roku spadła o 50 osób, a w 2012 o kolejne 84. W województwie podkarpackim liczba biernych zawodowo wynosiła w 2010 r. 724 osoby przeciętnie w roku, w 2011 wzrosła do 731, by w roku 2012 osiągnąć wielkość z 2010 r. Bierni zawodowo w podkarpackim stanowili w 2010 r. 5,2% biernych zawodowo w kraju w tym roku (9 miejsce), w 2011 r. wzrost do 5,3% (8 miejsce), w 2012 r. nadal 5,3% (10 miejsce)

 

Wykres. Bierni zawodowo wg województw w tys. (przeciętnie w roku)

Opracowanie własne na podstawie: Aktywność ekonomiczna ludności Polski w latach 2010-2012, GUS Warszawa 2014

 

2.4.3. Zintegrowany system wsparcia dla środowisk zagrożonych marginalizacją i wykluczeniem społecznym

Nasilenie wielu niekorzystnych zjawisk społecznych, takich jakich jak m.in. bezrobocie, zubożenie społeczeństwa, wymaga zintegrowanego systemu wsparcia osób zagrożonych marginalizacją i wykluczeniem społecznym. Taką rolę pełni system pomocy społecznej.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (www.mpips.gov.pl)

Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Na podstawie danych GUS w 2010 roku z pomocy świadczonej przez ośrodki pomocy społecznej (OPS) skorzystało 1229,4 tys. gospodarstw domowych, które skupiały 3338,7 tys. osób. W stosunku do ogólnej liczby gospodarstw i ludności Polski stanowi to odpowiednio 8,5% oraz 8,7%. W układzie przestrzennym, według województw, występuje silne zróżnicowanie stopnia korzystania z pomocy społecznej gospodarstw domowych i ich członków.

W 2010 r. najwięcej gospodarstw domowych korzystało z pomocy społecznej w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie ich udział w populacji gospodarstw domowych ogółem wynosił 14,1% a w województwie podkarpackim, udział tych gospodarstw wynosił 11 %.

 

Mapa. Udział korzystających z pomocy społecznej w ludności ogółem oraz udział gospodarstw beneficjentów w gospodarstwach ogółem według województw w 2010 r.

Źródło: Urząd Statystyczny w Krakowie „Beneficjenci pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych w 2010 r.” Kraków 2011 r.

 

W 2012 r. rzeczywista liczba osób objętych pomocą w ramach świadczeń pomocy społecznej w kraju wyniosła ponad 1926 tys. Razem udzielonych świadczeń pomocy, gdzie korzystający mogli być wskazani kilkakrotnie, liczba ta wyniosła ponad 2594 tys.

W województwie podkarpackim osoby korzystające ze świadczeń pomocy stanowiły 6,8 % liczby osób w kraju objętych pomocą (131425 osób). W podziale według form świadczeń korzystający stanowili grupę ponad 160,6 tys. osób. Największa rzeczywista liczba osób objętych pomocą w kraju wystąpiła w 2012 r. w województwie mazowieckim (ponad 218,2 tys.) oraz w województwie śląskim (ponad 172,6 tys.). Najmniejszą - zanotowano w opolskim (ponad 38,7 tys.) i lubuskim (ponad 61,7 tys.). W podziale według form świadczeń, w kraju przeważała pomoc pieniężna, z której skorzystało ponad 1634,6 tys. osób (stanowiąc 63% wobec 37% - pomoc niepieniężna). W województwie podkarpackim pomoc pieniężna stanowiła 54,7% (skorzystało z niej ponad 87,8 tys. osób). Osoby korzystające z pomocy niepieniężnej stanowili w kraju ponad 959,6 tys. osób. Najwięcej takich osób zanotowano w mazowieckim i śląskim, w podkarpackim stanowili oni ponad 72,7 tys. osób (4 miejsce w kraju).

 

Wykres. Osoby korzystające ze świadczeń pomocy społecznej w 2012 r.

Opracowanie własne na podstawie: Pomoc społeczna i opieka nad dzieckiem i rodziną w 2012 roku, GUS Warszawa 2013

 

Liczba osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej na 10 tys. ludności w 2011 r. w województwie podkarpackim wynosiła 637,2. Większa liczba osób korzystających z pomocy społecznej występowała jedynie w 6 województwach. Zdecydowanie najwięcej z pomocy społecznej korzystało mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego (869,20 osób na 10 tys. ludności), najmniej województwa śląskiego (391,50 osób na 10 tys. mieszkańców). Średnio w kraju liczba ta wyniosła 523,70 osób na 10 tys. ludności.

 

Wykres. Liczba osób korzystających w 2011 r. ze świadczeń pomocy społecznej na 10 tys. ludności (osoby)

Źródło: GUS

 

W roku 2012 zarejestrowano w skali kraju spadek liczby osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej na 10 tys. ludności: z 523,70 do 499,90. Podobna tendencja wystąpiła w województwie podkarpackim – spadek do 617,30. Więcej osób ze świadczeń pomocy społecznej jedynie korzystało w województwie świętokrzyskim (636,80), kujawsko-pomorskim (714,30) i warmińsko-mazurskim (814,30).

 

Wykres. Osoby korzystające ze świadczeń pomocy społecznej na 10 tys. ludności w 2011 i w 2012 r.

Źródło: GUS   

 

Kwota udzielonych świadczeń pomocy społecznej w 2012 r. sięgnęła w kraju ponad 3146 mln zł, z której ponad 2205 mln zł stanowiła pomoc pieniężna. W województwie podkarpackim udzielono świadczeń pomocy społecznej na kwotę ponad 185 mln zł (11 miejsce w kraju), z których ponad 122,4 mln stanowiła pomoc pieniężna (na podst. Pomoc społeczna i opieka nad dzieckiem i rodziną w 2012 roku, GUS Warszawa 2013).

Pomoc społeczna udzielana jest również przez zakłady stacjonarne. W 2012 r. na terenie kraju funkcjonowało 1564 zakłady stacjonarne pomocy społecznej z 108304 miejscami, w których mieszkało 104949 mieszkańców. Na terenie województwa podkarpackiego funkcjonowało 79 zakładów z 5676 miejscami, w których mieszkało 5431 osób.

 

Wykres. Zakłady stacjonarne pomocy społecznej wg województw w 2012 r. (stan na 31.XII.)

Opracowanie własne na podstawie: Pomoc społeczna i opieka nad dzieckiem i rodziną w 2012 roku, GUS Warszawa 2013

 

-----------------------------------

 

 

 

Aktualizacja wskaźników „Strategii rozwoju województwa – Podkarpackie 2020