Obszary monitorowania

Monitorowanie Strategii Rozwoju Województwa - Podkarpackie 2020

Banner reklamowo informacyjny

Obszary wiejskie i rolnictwo

W województwie podkarpackim tylko ponad 41% stanowi ludność miejska (ok. 59 % wiejska). Jest to najniższy wskaźnik urbanizacji wśród województw (dla Polski wynosi ponad 60%). Niewielki jest odsetek ludności wiejskiej posiadającej wyższe wykształcenie (ok. 4%).
Znaczny udział ludności wiejskiej umożliwia rozwój pracochłonnych kierunków produkcji, w tym żywności wysokiej jakości pochodzącej z gospodarstw ekologicznych oraz przetwórstwa rolno-spożywczego opartego w części na tradycyjnych metodach wytwarzania. Duża liczba osób zamieszkujących obszary wiejskie woj. podkarpackiego wymusza konieczność tworzenia tam nowych miejsc pracy poza rolnictwem, w tym m.in.: w usługach, handlu, rzemiośle, drobnym przemyśle i agroturystyce, a w nieodległym czasie również w enoturystyce.
Z uwagi na warunki społeczno-gospodarcze występujące w przeszłości, rolnictwo województwa podkarpackiego posiada własną specyfikę wyróżniającą się przede wszystkim dużym rozdrobnieniem agrarnym, nadmiarem zasobów siły roboczej oraz niską towarowością produkcji rolnej. Znaczne zróżnicowanie warunków przyrodniczo-glebowych sprawia, że produkcja rolnicza prowadzona jest zarówno na bardzo dobrych, jak i słabych glebach, w korzystnych i skrajnie niekorzystnych warunkach klimatycznych, na terenach nizinnych, podgórskich, a także górskich, na których użytkowanie gruntów rolniczych jest szczególnie uciążliwe. Średni wskaźnik waloryzacji rolniczej przestrzeni produkcyjnej wynosi 70,4 pkt i jest wyższy od przeciętnego dla kraju (66,6 pkt).
W województwie podkarpackim można wyróżnić 3 zasadnicze pasma produkcyjne rolnictwa:
    pasmo północne z przewagą gleb bielicowych i brunatnych, w większości kwaśnych, ubogich w składniki pokarmowe, w klasach bonitacyjnych od IV do VI. W dolinach rzek występują niewielkie połacie mad, a w północno - wschodniej części rejonu także czarnych ziem.
    pasmo środkowo-wschodnie - określane jako Pogórze Karpackie. Występujące tutaj gleby należą do bardzo dobrych i dobrych, głównie w klasach od I do IV, z przewagą kompleksów pszennych.
    pasmo południowe – najbardziej zróżnicowane pod względem rzeźby terenu oraz warunków klimatycznych. Przeważają tu gleby bielicowe i brunatne w III - VI klasie bonitacyjnej o ograniczonej przydatności rolniczej.
Sytuacja ta przekłada się na możliwości rozwojowe poszczególnych gmin, zwłaszcza w odniesieniu do produkcji rolniczej.
W Podkarpackim największą powierzchnię użytków rolnych zajmują gleby IV, III i V klasy bonitacyjnej, zajmują one łącznie 87,2% użytków rolnych (UR). Udział gleb bardzo słabych (VI klasa), nadających się pod zalesienia, wynosi 7,4%. Natomiast udział gleb najlepszych (klasa I) i bardzo dobrych (klasa II) jest niewielki – łącznie zajmują 5,4% powierzchni użytków rolnych. Najlepsze dla rolnictwa są tereny leżące w pasie od Mielca przez Ropczyce i Rzeszów do Przemyśla. Czynnikiem obniżającym jakość gleb jest znaczne ich zakwaszenie. Około 71% powierzchni użytków rolnych wymaga wapnowania.

 Waloryzacja rolniczej przestrzeni produkcyjnej w gminach woj. podkarpackiego

gleby - rolnictwo

Źródło: Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie.

 

Użytkowanie gruntów.

W 2009 r.użytki rolne zajmowały (UR) 746,8 tys. ha, tj. 42% powierzchni woj. podkarpackiego i zmniejszyły się o 25,3 tys. ha (o 3,3%) w porównaniu z 2008 r.

              Użytkowanie gruntów w 2009 r. (według siedziby użytkownika)

 

 

 

 

 

 

 

Sektor prywatny posiadał w użytkowaniu 713,3 tys. ha UR, tj. 95,5%. Dominowały gospodarstwa indywidualne, które użytkowały 698,7 tys. ha UR czyli 93,6% powierzchni UR w województwie. UR utrzymywane w dobrej kulturze obejmowały 713,5 tys. ha (95,5%), a pozostałe UR 33,4 tys. ha (4,5%).

Struktura UR będących w dobrej kulturze była następująca:
- grunty orne – 492,2 tys. ha – 69,0%,
- sady – 10,8 tys. ha – 1,5%,
- trwałe użytki zielone – 210,4 tys. ha 29,5%,
- ugory – 67,2 tys. ha – 9,4%.