Obszary monitorowania

Monitorowanie Strategii Rozwoju Województwa - Podkarpackie 2020

Banner reklamowo informacyjny

System edukacji

Obecnie w województwie podkarpackim udział ludności kształcącej się na wszystkich poziomach edukacji w ludności ogółem wynosi 26%, wobec średniej dla Polski równej 23%.
Struktura mieszkańców województwa pod względem poziomu wykształcenia wskazuje, że dominującym jest wykształcenie zawodowe (ponad 50%). Warto podkreślić wzrost liczby mieszkańców posiadających wykształcenie wyższe z 10% do 18% na przestrzeni lat 2005-2012.

Wykres: Procentowy udział ludności w wieku 15-64 lata według poziomu wykształcenia w ogólnej liczbie ludności w tym wieku.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wykres: Kształtowanie się udziału ludności z wykształceniem wyższym w latach 2005-2011

 

W województwie podkarpackim, oprócz wysokiego udziału uczniów i studentów w liczbie ludności (23,2%, przy najwyższym w skali UE udziale wynoszącym 33,3%), pozostałe wskaźniki były bardzo niskie. Odnosi się to zwłaszcza do udziału dzieci w edukacji przedszkolnej (37,3%).Na Podkarpaciu występują znaczące dysproporcje w dostępie do edukacji przedszkolnej, widoczne przede wszystkim w podziale na miasto i wieś. W większych miastach odsetek dzieci uczęszczających do przedszkola sięga 86%, a na obszarach wiejskich - zaledwie ok. 30%.

Mapa: Procentowy udział dzieci uczęszczających do przedszkola w ogólnej liczbie dzieci w tym wieku (2010).

 

 

Wykres: Odsetek dzieci w wieku przedszkolnym (3-6 lat) uczęszczających do przedszkola (2010 r.)

Dostęp do edukacji na poziomie podstawowym i gimnazjalnym nie jest problemem.
 Współczynnik skolaryzacji z wyłączeniem edukacji wyższej w województwie podkarpackim jest porównywalny do średniego poziomu w Polsce.
Jakość edukacji (mierzona wynikami egzaminów na koniec szkoły) i  dostępność edukacji na poziomach podstawowym, gimnazjalnym i średnim nie odbiega od średnich wartości dla kraju.
 Na poziomie gimnazjalnym: wyniki egzaminu z części humanistycznej (26,99 punktów) i matematycznej (24,39 punktów) są wyższe niż w kraju (odpowiednio 25,31 punków i 23,63). Podsumowując obydwie części egzaminu gimnazjalnego należy stwierdzić , iż uczniowie z województwa podkarpackiego w latach 2008, 2009 i 2010 plasowali się na III miejscu w skali kraju. Zdawalność egzaminu maturalnego w 2011 r. wyniosła 74,5% i była porównywalna do zdawalności w kraju. Wyniki zdawalności egzaminów w zasadniczej szkole zawodowej, technikum i szkole policealnej były wyższe niż średnio w kraju (ZSZ – 80,8% i 81,6%; 62,9% i 65%).
 Kształcenie ustawiczne osób wieku 25-64 lata wypada gorzej w województwie podkarpackim niż w kraju. W 2010 r. 3,4% osób w tym wieku uczyło się lub dokształcało (w 2011 3,0%). W stosunku do 2001 r. oznacza to wzrost o jedynie 0,3 pkt. proc. W Polsce wskaźnik ten wyniósł w 2010 r. 5,3% ( w 2011 4,4%) wobec 4,4% w 2001 r. Co więcej województwo podkarpackie wypada najgorzej nie tylko na tle woj. wschodniej Polski, ale całego kraju.

Wykres: Odsetek osób w wieku 25-64 korzystających z kształcenia ustawicznego

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Szkolnictwo wyższe

O bieżącym i przyszłym rozwoju województwa, decyduje i będzie w znacznej mierze decydowała wysokokwalifikowana kadra specjalistów z wyższym wykształceniem. W podstawowym zakresie jest ona kształcona w 18 samodzielnych uczelniach wyższych regionu, spośród których 11 to uczelnie niepaństwowe. Ponadto istnieje możliwość studiowania w 12 ośrodkach lub wydziałach zamiejscowych uczelni wyższych, które mają siedziby poza województwem. W układzie przestrzennym najwięcej samodzielnych uczelni ma siedzibę w Rzeszowie – 6, z kolei w Przemyślu znajduje się 5 uczelni. Pozostałe uczelnie mają siedzibę w Stalowej Woli, Jaśle, Krośnie, Tarnobrzegu, Jarosławiu, Przeworsku i Sanoku. Kształcenie na poziomie wyższym jest wspierane przez 12 kolegiów nauczycielskich (w tym 10 o profilu językowym), których absolwenci po zdaniu egzaminu w patronackich uczelniach wyższych uzyskują tytuł licencjata. Do największych uczelni regionu należą: Uniwersytet Rzeszowski z ponad. 21. tys. studentów, Politechnika Rzeszowska z ok. 16. tys. studentów, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie z ponad 8 tys. studentów oraz Wyższa Szkoła Prawa i Administracji Przemyśl-Rzeszów z ponad 7 tys. studiujących. Łącznie w 2010 roku w województwie studiowało 68.96324 osoby (w tym 38.058 studentów stacjonarnych i 30.905 niestacjonarnych). Na uwagę zasługuje Politechnika rzeszowska, która jako jedyna uczelnia w Polsce kształci kadry dla przemysłu lotniczego na poziomie magisterskim.

Wykres: Jednostki kształcące na poziomie wyższym w miastach regionu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Źródło: http://www.monitoruj.podkarpackie.pl na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
W województwie liczba studentów w latach 2006-2010 zmniejszyła się o prawie 7%. Spadek ten jest w podstawowej mierze wynikiem zmian demograficznych w regionie (spadek liczby ludności w wieku 20-24 w analogicznym okresie przekroczył 7%). Dane statystyczne wskazują, iż w ostatnich latach wzrosła w województwie liczba studentów kierunków technicznych. Może to być w części efektem prowadzenia studiów w formie kierunków zamawianych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w konkursach na które uczelnie regionu uzyskują dobre rezultaty. Aktualnie w województwie objętych jest zamówieniem 9 takich kierunków. Stąd w 2010 roku region zajmował dobrą, 5 lokatę w kraju, pod względem liczby studentów studiów technicznych. Do cech wyróżniających uczelnie regionu na tle kraju, należy wysoki odsetek studentów zagranicznych . W roku akademickim 2010/2011 studiowało w województwie 971 cudzoziemców, wśród których najliczniej reprezentowani byli Ukraińcy. Jak wykazują obserwacje, część cudzoziemców po ukończeniu studiów pozostaje w Polsce (w tym w regionie), podejmując pracę zawodową. Zarówno pozostający, jak i wracający do krajów ojczystych, mogą stanowić łącznik w rozwoju współpracy gospodarczej pomiędzy przedsiębiorstwami z województwa, a podmiotami zagranicznymi.

 

 

W województwie podkarpackim do najpopularniejszych kierunków należą: ekonomiczno-administracyjne (około 23% ogółu studentów), społeczne (13%), pedagogiczne (12%), oraz humanistyczne (8%). Bezpośrednio za nimi znajdują się kierunki inżynieryjno-techniczne (7% ogółu studentów) oraz medyczne (7%) i informatyczne (5%).Niestety na liście jednostek i kierunków studiów, które otrzymały od Państwowej Komisji Akredytacyjnej ocenę wyróżniającą, nie ma żadnej uczelni z województwa podkarpackiego. Największą liczbę nauczycieli akademickich zatrudnia Uniwersytet Rzeszowski. Spośród naukowców pracujących na Uniwersytecie prawie 10% stanowią osoby z tytułem profesora, a 17 % to samodzielni pracownicy ze stopniem doktora habilitowanego. Na drugim miejscu jest Politechnika Rzeszowska. Zatrudnia ona z pośród swojej kadry ponad 10 % profesorów i prawie 15% doktorów habilitowanych.