Obszary monitorowania

Monitorowanie Strategii Rozwoju Województwa - Podkarpackie 2020

Banner reklamowo informacyjny

Wzmocnienie jakościowego zasobu pracy regionu

Zasoby pracy

W województwie podkarpackim ludność w wieku produkcyjnym stanowi 64% ogółu ludności zamieszkałej w regionie, spośród której 65% osób jest zatrudnionych. Wskaźnik zatrudnienia dla ludności w wieku produkcyjnym jest przy tym o ok. 9 pkt. procentowych niższy dla kobiet. Struktura osób w wieku produkcyjnym wskazuje, że ponad połowa ludności jest aktywna zawodowa – 57%
Województwo podkarpackie zajmuje 7. miejsce w kraju pod względem udziału osób aktywnych zawodowo w ogóle ludności w wieku produkcyjnym.
Stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce wyniosła w marcu 2013 roku 14,3%. W województwie podkarpackim stopa bezrobocia przyjmuje już od dłuższego czasu poziom wyższy o około 3 pkt. proc. w porównaniu do poziomu ogólnopolskiego. W marcu 2013 roku wyniosła 16,9%. Liczba osób bezrobotnych jest bardzo duża i wynosi w skali Polski ponad 2,3 mln Polaków, zaś w skali województwa ponad 162 tys. bezrobotnych. Wyższą stopę bezrobocia rejestrowanego odnotowały jedynie trzy województwa (warmińsko-mazurskie, zachodniopomorskie oraz kujawsko-pomorskie).

Wykres. Stopa bezrobocia rejestrowanego w województwach (grudzień 2012) r.

Od 2008 r. dystans do średniej krajowej województwa podkarpackiego w zakresie bezrobocia rejestrowanego pozostaje mniej więcej jednakowy, jednak szczególnie niepokojącym zjawiskiem jest notowany od 2008 r. wzrost stopy bezrobocia  według pomiaru BAEL. W IV kwartale 2012 r. jego poziom był najwyższy w Polsce, przy czym należy wspomnieć, że na początku ubiegłej dekady region podkarpacki zaliczał się do najsłabiej dotkniętych tym problemem. Świadczy to o pogarszającej się sytuacji na rynku pracy w regionie, którego 7% mieszkańców można było w 2013 r. zaliczyć do długotrwale bezrobotnych.

 Wykres: Stopa bezrobocia według BAEL w woj. podkarpackim i w Polsce (2007-2012).

Szczególnie trudna sytuacja notowana jest w powiatach na Pogórzu (przemyski ziemski, brzozowski, strzyżowski), powiatach górskich (bieszczadzki, leski), ale także w powiecie niżańskim oraz w Przemyślu.

 

 

 

 

 

Mapa. Długotrwale bezrobotni w relacji do ogółu mieszkańców powiatu (stan na 31.12.2012 r.)

Powiększająca się liczba bezrobotnych na Podkarpaciu odzwierciedla gorszą kondycję Podkarpackiej gospodarki. Niepokoi przy tym fakt, że najbardziej liczną grupę wśród zarejestrowanych bezrobotnych stanowiły osoby młode (tj. od 18 do 34 lat) łącznie 53,3 %.. Ponadto na Podkarpaciu obserwuje się zbyt małą w stosunku do zapotrzebowania liczbę wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej zgłoszonych przez pracodawców do powiatowych urzędów pracy.

Analiza struktury osób bezrobotnych ze względu na poziom wykształcenia wskazuje, że w ogólnej liczbie bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy według stanu na koniec marca 2013 roku, najwyższy udział miały osoby posiadające wykształcenie zasadnicze zawodowe – 30,7 % i policealne i średnie zawodowe – 25,2 %. Wykształcenie gimnazjalne i poniżej posiadało 20,8 % ogółu osób bezrobotnych. Wykształceniem wyższym natomiast legitymowało się 13,0 % ogółu bezrobotnych.


Wykres: Struktura osób bezrobotnych ze względu na poziom wykształcenia (stan na koniec marca 2013 r.)

W końcu marca 2013 roku, wśród ogółu zarejestrowanych bezrobotnych 22,8 % nie posiadało jeszcze dotychczas żadnego udokumentowanego stażu pracy (najwięcej w powiecie jarosławskim, przeworskim i jasielskim), a 23 % stanowiły osoby posiadające staż pracy od 1 roku do 5 lat. Bezrobotni posiadający staż pracy do 1 roku stanowili 15,9 %. Tak więc łącznie 61,7 % bezrobotnych to osoby bez doświadczenia zawodowego lub posiadające krótki staż pracy (do 5 lat).

 

Analiza wskazuje na wysoki udział osób o bardzo niskim doświadczeniu zawodowym wśród bezrobotnych, co w połączeniu z wysokim odsetkiem bezrobotnych osób młodych oraz wzrastającym bezrobociem wśród osób z wykształceniem wyższym wyraźnie pokazuje ograniczone możliwości rozwoju i podjęcia zatrudnienia dla tej grupy ludności. Ponadto wskazuje na nieodpowiednie dostosowanie kwalifikacji młodych osób wchodzących na rynek pracy do zapotrzebowania ze strony podmiotów zatrudniających. W celu poprawy sytuacji należy w większym stopniu skupić się na pomocy i wsparciu osób w szczególnie niekorzystnej obecnie sytuacji na rynku pracy, tj. w szczególności osób młodych w wieku poniżej 25 lat oraz zamieszkujących tereny wiejskie. Działania mające na celu wzrost aktywności zawodowej ludności powinny iść w parze z podniesieniem jej mobilności zawodowej i przestrzennej w celu zapewnienia odpowiedniego dopasowania podaży popytu na lokalnych rynkach pracy. Jeszcze silniej niż dotychczas należy również prowadzić monitoring rynku pracy, ściśle powiązany z monitoringiem systemu edukacji oraz innych działań prorozwojowych.